Szkoła

Historia Szkoły Podstawowej im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu

Szkoła w Kaźmierzu istnieje już od 1629 r. W książce „Dzieje kościoła w Kaźmierzu” ks. W. Swobody z 1937 r. czytamy: „O początkach szkoły parafialnej Kaźmierza podaje również dokument z dnia 19 stycznia 1629 r., w którym Jan Niegolewski, dziedzic dóbr Kaźmierza i wsi Brodziszewo, wyznacza pewną kwotę pieniężną na utrzymanie rektora tejże szkoły. Szkoła ta spaliła się doszczętnie w roku 1726.” Dalej czytamy: „W roku 1865 w parafii Kaźmierskiej były już dwie szkoły. Jedna w Kaźmierzu, druga w Sokolnikach Wielkich. Należy zaznaczyć, że wizytatorami tych szkół byli miejscowi księża proboszczowie.”

Tak zwana „stara szkoła” przy ulicy Poznańskiej (obecnie ul. Szkolna) została wybudowana pod koniec XIX wieku, w latach 1889–1894, jako szkoła niemiecka. Pierwsze zajęcia lekcyjne odbyły się w roku szkolnym 1894/1895. Jest to dziś najstarszy zachowany budynek szkolny w Kaźmierzu – charakterystyczny gmach z czerwonej cegły, obecnie oznaczany jako budynek E.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości 11 listopada 1918 r., już w grudniu rozbrzmiewały w szkole dziecięce głosy w języku polskim.

Przed II wojną światową na terenie parafii Kaźmierskiej istniało pięć szkół powszechnych: dwuklasowa szkoła w Sokolnikach Wielkich, jednoklasowe szkoły w Sokolnikach Małych, Radzynach i Przyborowie oraz siedmioklasowa szkoła powszechna w Kaźmierzu. Nauczycielami szkoły w Kaźmierzu byli wówczas m.in.: Franciszek Chyba (kierownik szkoły), Stefania Słuszkiewicz, Maria Cwill, Janina Tobis, Stanisław Tobis, Felicja Budzianka, Tadeusz Majewski, Eugeniusz Smoluchowski. Do szkoły uczęszczało około 400 uczniów.

Czasy II wojny światowej ponownie zamknęły podwoje szkolne dla dzieci polskich.

Początek powojennej szkoły

Jeszcze przed zakończeniem II wojny, 21 stycznia 1945 r., po ucieczce okupanta z ziemi kaźmierskiej, została utworzona Obywatelska Straż Porządkowa. Czuwała ona nie tylko nad utrzymaniem porządku i ładu, ale miała za zadanie ochronę porzuconego mienia, teraz już społecznego.

W dniach 10–13 lutego 1945 r. przeprowadzono z pomocą nauczycielek p. Marii Cwillowej i p. Janiny Tobisowej spis dzieci w wieku szkolnym, a 21 lutego – po pięcioletniej przerwie – nastąpiło uroczyste otwarcie szkoły. Zaczęły się uczyć dzieci 7-letnie i te, które miały już 14 lat, prawie wszystkie od początku, tj. z elementarza. Z grupki dzieci, które miały szczęście korzystać z tajnego nauczania w czasie okupacji, utworzono klasę V. Dzieci 8-14 letnie, ucząc się z elementarza, nazywały się klasami II, III, IV. (W rzeczywistości byli to wszyscy pierwszoklasiści).

Pierwszymi nauczycielami w powojennej szkole byli:
Stanisław Tobis (kierownik szkoły), Janina Tobisowa, Maria Cwillowa, Stanisława Krugerowa, Maria Musiałowa, Roman Ksycki.

Rozbudowa szkoły w latach 60. XX wieku

28 października 1965 r. rozpoczęła się budowa nowego budynku szkoły, którego plany powstały jeszcze w latach 1938–1939. Inwestycja realizowana była w ramach ogólnopolskiego programu „1000 szkół na Tysiąclecie Państwa Polskiego”. Nowy obiekt, oddany do użytku w 1967 r., przez wiele lat pełnił funkcję głównego gmachu szkoły.

W 1966 r. Szkoła Podstawowa w Kaźmierzu funkcjonowała w trzech budynkach:

1. główny gmach - przy ul. Poznańskiej ( 5 izb lekcyjnych),

2. budynek przy Rynku nr 8 (2 sale),

3. budynek przy ul. Dworcowej 5 (1 sala)

4. dodatkowo jeszcze jedna izba lekcyjna mieściła się w Domu Ludowym.

W roku szkolnym 1966/ 1967 szkoła liczyła 468 uczniów.

11 listopada 1966 r. placówka otrzymała nazwę:
„Szkoła Podstawowa Pomnik Tysiąclecia Państwa Polskiego im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu”.

Od tego czasu patronem naszej szkoły jest Maria Dąbrowska.

25 lutego 1967 r. odbyło się uroczyste otwarcie nowej szkoły. Od tego czasu w lutym obchodzone jest Święto Szkoły.

Do tego wydarzenia przygotowała się cała młodzież szkolna, grono nauczycielskie, komitet rodzicielski i opiekuńczy. Nowy budynek tonął w biało - czerwonych flagach, salę gimnastyczną, gdzie uroczystość oficjalna miała się odbyć, odświętnie udekorowano, na froncie zawisł portret patrona szkoły - Marii Dąbrowskiej.
Przesd szkołą, przy dźwiękach orkiestry, flagę państwową wciągnięto na maszt. Przewodniczący Gromadzkiej Rady Narodowej ob. Józef Siełacz zabrał głos. Następnie przemawiał pierwszy sekretarz Komitetu Powiatowego PZPR, ob. Bolesław Stachowiak. On też dokonał uroczystego przecięcia wstęgi. Nowa szkoła stała otworem przed zebranymi. Po zwiedzeniu wnętrz obiektu, dostojni goście, rodzice oraz uczniowie zgromadzili się w sali gimnastycznej. Przemówienie wygłosił kierownik szkoły, składając podziękowanie władzom za tak piękny dar. Podał również do wiadomości pismo kuratora o nadaniu imienia szkole, przedstawił biografię i twórczość patrona szkoły - Marii Dąbrowskiej. W części artystycznej zebrani wysłuchali deklamacji, pieśni w wykonaniu tutejszej dziatwy oraz występów zespołów muzycznych przy Okręgowej Uczelni Spółdzielczej. Po uroczystości dla gości i komitetu organizacyjnego zorganizowano spotkanie przy kawie. Od tego czasu, właśnie w lutym, obchodzone jest Święto Szkoły.

W roku szkolnym 1967/68 nowy budynek szkolny wartości 3,2 mln zł wyposażony został całkowicie w nowy sprzęt i pomoce naukowe o łącznej wartości ok. 300 000 zł. W ciągu roku wymieniono także sprzęt w budynku nr 2, wycofując meble przestarzałe i całkowicie zniszczone. Starania szkoły o powiększenie wyposażenia zostały zrealizowane. Kuratorium przydzieliło nieodpłatnie pianino „Calisia” o wartości 19 300 zł, telewizor " Opal" o wartości 13 000 zł, aparat filmowy o wartości 8 000 zł. Szkoła posiadała także magnetofon „Keladie”, przydzielony w latach ubiegłych (podczas „Święta Pieśni” w Szamotułach) w nagrodę za wysoki poziom artystyczny tutejszego zespołu szkolnego. Wyposażono także pracownie i gabinety klas pierwszych, fizyki, biologii, zajęć technicznych, geografii - poprzez zakup nowych pomocy naukowych. Zakupiono także zasłony do okien w klasach, kwiaty doniczkowe, popiersie patronki szkoły, której zorganizowano specjalny kącik w holu szkoły.

Do dziś budynek D pozostaje ważnym elementem kompleksu i jest wykorzystywany w bieżącej działalności dydaktycznej szkoły.

Kompleks szkolny w Kaźmierzu – rozwój współczesny

Kompleks Szkoły Podstawowej im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu tworzą cztery budynki powstałe w różnych okresach historycznych, które wspólnie ukazują wielowiekowy rozwój lokalnej infrastruktury oświatowej. Oprócz budynku E oraz D. W skład kompleksu wchodzą:

· Budynek AB –zlokalizowany przy ul. Gimnazjalnej 3, został wybudowany i oddany do użytku w 2006 roku jako siedziba Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Kaźmierzu. Powstał w odpowiedzi na reformę systemu oświaty z 1999 roku, w wyniku której utworzono w Polsce gimnazja jako samodzielne placówki edukacyjne.

Przez lata budynek pełnił funkcję nowoczesnej szkoły gimnazjalnej, zapewniając młodzieży odpowiednie warunki do nauki i rozwoju. W jego wnętrzach mieściły się sale lekcyjne, zaplecze dydaktyczne oraz pomieszczenia administracyjne, zaprojektowane zgodnie ze standardami początku XXI wieku.

W wyniku reformy oświaty z lat 2017-2019, która doprowadziła do likwidacji gimnazjów i przywrócenia ośmioklasowej szkoły podstawowej, budynek został włączony w strukturę Szkoły Podstawowej im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu. Obecnie funkcjonuje jako budynek AB, stanowiąc ważną część kompleksu szkolnego i służąc uczniom starszych klas szkoły podstawowej. Obiekt jest systematycznie modernizowany i dostosowany do potrzeb współczesnej edukacji, w tym do wymogów dostępności.

· Budynek C – najnowsza część szkoły. Budynek ten jest najmłodszym obiektem wchodzącym w skład kompleksu Szkoły Podstawowej w Kaźmierzu. Został wybudowany i oddany do użytku w 2019 roku jako odpowiedź na dynamiczny rozwój szkoły oraz rosnącą liczbę uczniów.

Nowy budynek zaprojektowano zgodnie z nowoczesnymi standardami architektonicznymi i edukacyjnymi. Znajdują się w nim funkcjonalne sale lekcyjne, przestrzenie do prowadzenia zajęć specjalistycznych oraz pomieszczenia dostosowane do pracy z uczniami o zróżnicowanych potrzebach edukacyjnych. Budynek C wyróżnia się nowoczesnym wyposażeniem, dostępem do technologii cyfrowych oraz wysokim poziomem bezpieczeństwa i komfortu użytkowania.

Oznaczenia literowe budynków (AB, C, D, E) zaczęły funkcjonować wraz z rozbudową kompleksu szkolnego oraz włączeniem nowych obiektów do struktury szkoły podstawowej. 

Jubileusz szkoły

W 2026 roku Szkoła Podstawowa im. Marii Dąbrowskiej w Kaźmierzu obchodziła 132-lecie swojego istnienia, liczone od 1894 roku – roku oddania do użytku historycznego budynku z czerwonej cegły, który zapoczątkował nowoczesne szkolnictwo w Kaźmierzu i stał się trwałym symbolem rozwoju lokalnej oświaty.

Dyrektorzy w powojennej szkole:

· p. Stanisław Tobis (1945–1966)

· p. mgr Mieczysław Drzymała (1966–1975)

· p. mgr Radosława Dolata (1975–1978)

· p. mgr Mieczysław Drzymała (1978–1984)

· p. mgr Janina Łuczak (1984–2003)

· p. mgr Andrzej Pawłowski (2003–2008)

· p. mgr Mariusz Pielucha (2008–2019)

· p. dr Sylwia Zagórska (od 2019 r.)